Tam Mệnh Thông Hội

夫五行之生，各一其性；四時之行，亦有其序。春以生之，夏以長之，秋以肅之，冬以藏之。

Phiên âmPhù ngũ hành chi sinh, các nhất kỳ tính; tứ thời chi hành, diệc hữu kỳ tự. Xuân dĩ sinh chi, hạ dĩ trưởng chi, thu dĩ túc chi, đông dĩ tàng chi.

Dịch nghĩaNăm hành sinh ra, mỗi hành có một tính riêng; bốn mùa vận hành cũng có thứ tự. Mùa xuân làm cho sinh, mùa hạ làm cho lớn, mùa thu làm cho thu lại, mùa đông làm cho cất giữ.

Lời giảiChu kỳ sinh, trưởng, thu, tàng là nền của khái niệm vượng suy theo tháng sinh trong Tứ Trụ.

金賴土生，土多金埋；土賴火生，火多土焦；火賴木生，木多火熾；木賴水生，水多木漂；水賴金生，金多水濁。

Phiên âmKim lại Thổ sinh, Thổ đa Kim mai; Thổ lại Hỏa sinh, Hỏa đa Thổ tiêu; Hỏa lại Mộc sinh, Mộc đa Hỏa xí; Mộc lại Thủy sinh, Thủy đa Mộc phiêu; Thủy lại Kim sinh, Kim đa Thủy trọc.

Dịch nghĩaKim nhờ Thổ sinh, nhưng Thổ nhiều thì Kim bị vùi; Thổ nhờ Hỏa sinh, Hỏa nhiều thì Thổ cháy khô; Hỏa nhờ Mộc sinh, Mộc nhiều thì lửa bốc quá mạnh; Mộc nhờ Thủy sinh, Thủy nhiều thì cây trôi dạt; Thủy nhờ Kim sinh, Kim nhiều thì nước đục.

Lời giảiĐoạn nổi tiếng về “sinh quá hóa hại”. Trong đời sống: được giúp đỡ là tốt, nhưng bao bọc quá mức làm người ta yếu đi.

強金得水，方挫其鋒；強水得木，方泄其勢；強木得火，方化其頑；強火得土，方止其焰；強土得金，方制其害。

Phiên âmCường Kim đắc Thủy, phương tỏa kỳ phong; cường Thủy đắc Mộc, phương tiết kỳ thế; cường Mộc đắc Hỏa, phương hóa kỳ ngoan; cường Hỏa đắc Thổ, phương chỉ kỳ diệm; cường Thổ đắc Kim, phương chế kỳ hại.

Dịch nghĩaKim mạnh gặp Thủy mới bớt sắc nhọn; Thủy mạnh gặp Mộc mới thoát bớt thế; Mộc mạnh gặp Hỏa mới hóa được tính cứng đầu; Hỏa mạnh gặp Thổ mới dừng ngọn lửa; Thổ mạnh gặp Kim mới chế được cái hại.

Lời giảiĐây là nguyên lý “tiết khí” (cho hành mạnh một lối thoát) mà Tứ Trụ dùng khi chọn dụng thần cho lá số quá vượng.

昔者黃帝將甲子分輕重而配成六十，號曰花甲子。其花字誠為奧妙，聖人借意而喻之，不可著意執泥。

Phiên âmTích giả Hoàng Đế tương giáp tý phân khinh trọng nhi phối thành lục thập, hiệu viết hoa giáp tý. Kỳ “hoa” tự thành vi áo diệu, thánh nhân tá ý nhi dụ chi, bất khả trước ý chấp nê.

Dịch nghĩaXưa Hoàng Đế lấy giáp tý chia nặng nhẹ, phối thành sáu mươi, gọi là hoa giáp tý. Chữ “hoa” thật là sâu xa; thánh nhân mượn ý để ví von, không nên câu nệ bám vào chữ.

Lời giảiNgay sách cổ cũng dặn đừng hiểu tên nạp âm theo nghĩa đen. “Hoa giáp” là vòng 60 năm; chữ “hoa” gợi sự nở rồi tàn của một đời người.

自明以來二百餘年，談星命者皆以此本為總彙，幾於家有其書。

Phiên âmTự Minh dĩ lai nhị bách dư niên, đàm tinh mệnh giả giai dĩ thử bản vi tổng hối, cơ ư gia hữu kỳ thư.

Dịch nghĩaTừ đời Minh đến nay hơn hai trăm năm, người bàn số mệnh đều lấy sách này làm tổng tập, gần như nhà nào cũng có.

Lời giảiLời của các quan biên Tứ khố toàn thư (1779), cho thấy tầm ảnh hưởng của sách. Cũng trong bài đề yếu ấy, họ lưu ý nhiều lá số trong sách do thợ in đời sau chen vào.